prawo,  usługi

Dokąd udać się po poradę prawną?

Zapotrzebowanie na usługi prawnicze wzrasta. W zasadzie każdy człowiek na pewnym etapie życia może potrzebować pomocy lub doradztwa prawnego. Studia prawnicze od lat przeżywają oblężenie , ponieważ absolwenci szkół średnich doskonale wiedzą, że prawnik zawsze pracę znajdzie, a wynagrodzenia w tej branży są wyższe od średniej pensji krajowej. Usługi prawnicze spopularyzowały telewizyjne seriale dokumentalne i oczywiście internet. Wielką zasługę w przybliżaniu prawa przeciętnemu człowiekowi mają portale, na których można odpowiedzi na pytania dotyczące zagadnień prawnych przez e-mail. Jednak w sprawach podatkowych, postępowań sądowych najlepiej udać się do kancelarii prawnej. Istnieje kilka zawodów prawniczych, które różnią się zakresem uprawnień.

 

Niepełne regulacje prawne

 

W Polsce zawód prawnika najczęściej kojarzy się z adwokatem, komornikiem, notariuszem, prokuratorem i sędzią. To duże uproszczenie i nie wyczerpuje ciekawego tematu, jakim są zawody prawnicze. Trudno oczekiwać od społeczeństwa orientacji w zawodach prawniczych, skoro część z nich jest nieuregulowana prawnie. Brakuje pełnej regulacji świadczenia usług pomocy prawnej,  która określałaby kto, kiedy, w jakim zakresie i na jakich warunkach może je świadczyć usługi prawnicze.  Istnieją jedynie przepisy odnoszące się do prawniczych zawodów zaufania publicznego, które dotyczą:  adwokatów, radców prawnych, notariuszy, rzeczników patentowych i doradców podatkowych. W pozostałym zakresie do świadczenia usług pomocy prawnej stosuje się zapisy o swobodzie działalności gospodarczej. 

 

Grupy zawodowe wśród prawników

 

Brak regulacji prawnych wśród zawodów prawniczych innych niż zawody zaufania społecznego powoduje pewną dezinformację wśród klientów. Sytuacja prawników niewykonujących zawodu zaufania publicznego jest nieuregulowana, co powoduje, że nie mają podstawy prawnej do wykonywania zawodu. Działają na zasadzie działalności gospodarczej. Mogą udzielać wyjaśnień i informacji w zakresie stosowania prawa, prowadzić konsultacje, sporządzać opinię, akty prawne, dokumentację prawną, ale nie mogą świadczyć usług prawniczych z zakresu reprezentowania klienta przed sądami. Nie mają obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej.

 

Adwokaci, radcy i aplikanci

 

To bardzo duża grupa prawników o uregulowanym statusie, która ma prawo do występowania w imieniu klienta przed sądem i dzięki temu może świadczyć pełen zakres usług prawniczych.  W ramach obowiązków zawodowych, adwokatów obowiązuje przymus  adwokacki obrony w sprawach karnych, postępowań przed Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Obowiązuje ich tajemnica zawodowa i nie mogą występować w reklamach. Radca prawny może występować przed sądem, z wyjątkiem funkcji obrońcy w sprawach karnych, w przypadku przestępstw skarbowych. Nie może występować przed Urzędem Patentowym RP. W przypadku powyższych zawodów obowiązują przepisy ustawy „Prawo o adwokaturze” i kodeks etyki zawodowej. Adwokaci i radcy odpowiadają dyscyplinarnie, a nadzór zawodowy sprawowany jest przez korporację. Aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego po określonym czasie aplikowania  z wyjątkiem postępowań przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, Trybunałami: Konstytucyjnym i Stanu. Postępowania przed powyższymi sądami i trybunałami raczej nie są codzienności adwokatów i radców.

 

Obowiązki notariusza.

 

Notariusz to prawnik, który ukończył aplikację notarialną.  W zakres notarialnych usług prawniczych wchodzą: sporządzanie aktów notarialnych, poświadczeń, oświadczeń, protestów weksli i czeków, wypisy, odpisy i wyciągi z dokumentów, na żądanie stron projektów aktów, oświadczeń i innych dokumentów, spisywanie protokołów, przyjmowanie na przechowanie dokumentów, pieniędzy i papierów wartościowych. Obowiązuje go przymus notarialny obejmujący wykonywanie ww. czynności notarialnych. Nadzór zawodowy nad notariuszami sprawuje korporacja.

 

Obowiązki rzecznika patentowego

 

Rzecznikiem patentowym jest prawnik, który ukończył aplikację rzecznikowską i zdał egzamin kwalifikacyjny. Świadczy usługi prawnicze w zakresie  spraw dotyczących własności przemysłowej: uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie lub dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej: wynalazków, wzorów użytkowych i przemysłowych, topografii układów scalonych, znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych. Prowadzi sprawy w zakresie zwalczania nieuczciwej konkurencji w wyżej przedstawionym zakresie.  Reprezentuje klienta przed Urzędem Patentowym RP oraz w postępowaniu cywilnym w sprawach własności przemysłowej. Jest to zawód uregulowany ustawą „Prawo o adwokaturze”. Przedstawicieli zawodu obowiązuje etyka zawodowa i zachowanie tajemnicy.

 

Najszersze uprawnienia do reprezentowania klienta przed sądem ma adwokat. Zakres oferowanych usług prawnych w przypadku adwokata jest najszerszy. Zwolnienie z tajemnicy zawodowej adwokata, radcy,  notariusza i rzecznika patentowego może wystąpić tylko w wyjątkowej sytuacji, wyłącznie w ramach postępowania karnego.